भालुका बच्चा हुर्किन्जेल भेडी गोठ लेकमै
ताप्लेजुङ। फावाखोलाका गोपाल विष्टले एक महिनादेखि हेल्लोक आसपासमा भेडा चराइरहेका छन् । अघिल्ला वर्षहरूमा यतिबेला उनी भेडी गोठ तल सोलीडाँडामा सारिसकेका हुन्थे । यस वर्ष यहाँ भालुका बच्चा हुर्किरहेकाले सार्न नपाएका हुन् ।
‘फावाखोलाको नाम्सालिङ, सोलीडाँडा क्षेत्रमा भालु बच्चासहित लस्करै हिँडेको देखेपछि गोठ माथि नै राख्नुपर्यो,’ गोपालले भने, ‘रूखका हाँगा भाँचेको र जंगलमा हिँडेको संकेतले पनि धेरै संख्यामा छन् भनेर अनुमान लगाउन सकिन्छ ।’
डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख बद्रीप्रसाद शाहले सोलीडाँडामा भालुका बच्चा हुर्किरहेको बताए । ‘ताप्लेजुङमा कालो भालु पाइन्छ,’ उनले भने, ‘यहाँ रूख चढ्ने र भुइँमा हिँड्ने दुवै खाले भालु छन् ।’ अहिले यहाँ भालुका दुईरतीन महिनाका बच्चालाई माउले सिकार गर्न सिकाइरहेको छ । यदि बच्चाले भेडाको सिकार गर्न थाल्यो भने गोठ जोगाउनै समस्या हुन्छ । पूर्णबहादुर विष्टको भेडी गोठ पनि अझै लेकमा नै छ । ‘लालीखर्कमा रोकेर राखेको छु, भालु गुफा पसेपछि मात्रै वाखोलातिर झार्ने योजना छ,’ उनले भने ।हिउँ पर्ने सिजनमा भेडी गोठ न्यानो र सुरक्षित स्थानका लागि लेक हुँदै तल झार्ने गरिन्छ । हिउँले नभेट्ने र चरन पनि हुने भएकाले गोठालाहरू समयअनुसार गोठ सार्ने गर्छन् । फावाखोला, लिंखिम, फुरुम्बूलगायत क्षेत्रका भेडी गोठ पाथीभराको काफ्लेपाटीभन्दा तल्लो क्षेत्रमा राखिन्छ ।
जिल्लाको पूर्वोत्तरका भेडी गोठ भने सादेवामा झारिएको छ । पुस लागेपछि कालीखोला क्षेत्रमा लैजाने भेडा पालक टोपबहादुर बुढाथोकीले बताए । भेडा किसानका अनुसार पुस लागेपछि भालु आफ्ना बच्चाहरू लिएर गुफा पस्ने गर्छ । ‘भेडालाई वन्यजन्तुबाट जोगाउन ज्यादै मुस्किल छ,’ टोपबहादुरले भने, ‘खान त सिद्धिखर्कतिर डुलाउँदा पनि भालुले खान्छ तर बच्चा नै पल्क्यो भनेचाँहि खती धेरै गर्ने र रातिसमेत गोठमा आक्रमण गर्ने भएकाले होसियार हुनुपर्छ ।’
जिल्लाका कालीखोला, सादेवा, सुरुमखिम, मामांखे, फावाखोला, साँवा, पापुङलगायत क्षेत्रका बासिन्दाले भेडा पाल्छन् । डुलाएर पाल्ने गोठमा तीनरचार सयसम्म र घरमा बाँधेर पाल्नेले दुईदेखि दस वटासम्म पाल्ने गरेको किसानहरू बताउँछन् । ताप्लेजुङमा साढे ५ हजारको संख्यामा भेडा पालिएको पशु सेवाविज्ञ केन्द्र पाँचथररताप्लेजुङका प्रमुख मनोजकुमार महतोले बताए ।-ekantipur
यो पनि पढ्नुहोस्
